Awtistiaeth

Diweddarwyd y dudalen ar: 27/09/2019

Anhwylder datblygiadol yw awtistiaeth (neu anhwylder sbectrwm awtistig) sy'n effeithio ar y ffordd y mae rhywun yn cyfathrebu â phobl eraill ac yn ymwneud â'r byd o'u cwmpas. Effeithir ar blant mewn gwahanol ffyrdd. Gall y rhain gynnwys:

  • Materion synhwyraidd - ymatebion anarferol i synau, arogleuon, cyffwrdd, blasau a mewnbwn gweledol
  • Lleferydd ac Iaith – datblygiad anarferol o ran lleferydd a/neu ddiffygion o ran hynny, dehongli iaith yn llythrennol, ac anawsterau prosesu iaith
  • Ymddygiad ailadroddus neu obsesiynol a diddordebau dwys
  • Rhyngweithio cymdeithasol – anhawster deall perthnasoedd, ymddygiad a rheolau cymdeithasol
  • Cyfathrebu cymdeithasol - cyfathrebu llafar a dilafar megis ystumiau, tôn y llais, cyfleu teimladau â'u hwyneb
  • Anhyblygrwydd o ran meddwl ac anhawster o ran dychymyg cymdeithasol

Mae'r problemau hyn yn achosi anawsterau gwahanol i bob plentyn. Mae lefelau uchel o orbryder yn broblem gyffredin i blant sydd ag awtistiaeth.

Sut y bydd ysgol fy mhlentyn yn ei helpu â'i anghenion?

  • Eir ati i helpu plant ag anawsterau cyfathrebu cymdeithasol yn yr ystafell ddosbarth drwy ystyried profiad y plant a gwneud rhai newidiadau syml. Dylai arferion da yr ysgol gynnwys:
  • Amgylchedd cyfoethog ei iaith sy'n hybu dysgu iaith
  • Iaith glir, benodol wedi'i hategu ag awgrymiadau gweledol (geiriau, symbolau a lluniau) i helpu'r dysgu
  • Gwahaniaethu gwybodaeth ac esboniadau
  • Modelu ac addysgu sgiliau cymdeithasol
  • Profiadau dysgu amlsynhwyraidd ac ystyriaeth o wahaniaethau synhwyraidd
  • Addasu amodau ac arddulliau addysgu at anghenion penodol disgyblion (e.e. uchder sŵn, agosrwydd yn yr ystafell, tasgau dan wasgfa o ran amser)
  • Elklan, Talkabout neu strategaethau iaith a lleferydd eraill
  • Sgrinio a monitro cynnydd
  • Trafod â rhieni a gofalwyr i gael cymaint o wybodaeth â phosibl, a defnyddio'r wybodaeth hon i lywio cynllunio ac addysgu
  • Ymwybyddiaeth o blant sy'n meddwl yn 'wahanol' ac ymchwilio i gyfleoedd sy'n eu galluogi i lwyddo

Dolenni cyswllt

Dylai rhieni a gofalwyr siarad ag ysgol eu plentyn yn gyntaf o ran unrhyw gwestiynau sydd ganddynt ynghylch problemau cymdeithasol, cyfathrebu ac awtistiaeth. Os oes pryderon gan ysgol, gall gyfeirio'r plentyn at banel aml-asiantaeth i drafod y ffordd orau o gefnogi'r plentyn. Athrawes Ymgynghorol: Emma Wheeler 01267 246461.

Gellir cael rhagor o wybodaeth drwy'r gwefannau canlynol:

Addysg ac Ysgolion