• English
  • Hepgor gwe-lywio

Cofrestru genedigaeth

Rhaid cofrestru genedigaethau yng Nghymru neu Loegr yn y rhanbarthau lle maent yn digwydd er y gellir trefnu hyn trwy unrhyw swyddfa gofrestru yn y gwledydd hyn.

Gellir cofrestru genedigaethau yng Nghymru yn ddwyieithog yn Gymraeg a Saesneg.

Rhaid cofrestru pob genedigaeth yng Nghymru neu Loegr yn y dosbarth lle mae'n digwydd o fewn 42 diwrnod i ddyddiad yr enedigaeth.

Bydd y wybodaeth a ddarperir gennych yn cael ei chofnodi ar gyfrifiadur fel arfer, a bydd hefyd yn cael ei chofnodi yn y gofrestr genedigaethau ac mae'r person sy'n cofrestru'r enedigaeth yn llofnodi'r cofnod.

Os yw'n anghyfleus i fynd i'r dosbarth lle digwyddodd yr enedigaeth, gellir rhoi'r wybodaeth ar gyfer y cofrestru i gofrestrydd mewn rhanbarth arall.

Bydd y cofrestrydd yn cofnodi manylion y cofrestru ar ffurflen datganiad ac yn ei hanfon at y cofrestrydd ar gyfer y dosbarth lle digwyddodd yr enedigaeth.

Bydd y cofrestrydd sy'n derbyn y datganiad yn cofnodi'r wybodaeth yn y gofrestr genedigaethau.

Bydd y cofrestrydd ar gyfer y dosbarth lle digwyddodd yr enedigaeth yn postio'r tystysgrifau geni. Gellir archebu a thalu am y rhain ar adeg gwneud y datganiad.

Nid oes angen mynd â'r baban i swyddfa'r cofrestrydd i ddangos bod yr enedigaeth wedi digwydd.   Fodd bynnag mae'n rhaid darparu prawf adnabod, lle bo hynny'n bosibl, ar ffurf pasbort, tystysgrif geni neu drwydded yrru a phrawf o'ch cyfeiriad ar ffurf bil cyfleustodau, cyfriflen banc neu drwydded yrru.  

Bydd yr awdurdod iechyd lleol neu'r ysbyty lle digwyddodd yr enedigaeth yn hysbysu'r cofrestrydd am yr enedigaeth.  Mae'n bosibl y gofynnir ichi ddangos llyfr coch eich baban. 

Rhieni sy'n briod â'i gilydd

Os oedd rhieni'r plentyn yn briod â'i gilydd ar adeg yr enedigaeth (neu'r cenhedliad), caiff naill ai'r fam neu'r tad gofrestru.

Rhieni nad ydynt yn briod â'i gilydd

Os nad oedd y rhieni'n briod â'i gilydd ar adeg genedigaeth y plentyn (neu'r cenhedliad), gellir cofnodi manylion y tad yn y gofrestr yn yr amgylchiadau canlynol yn unig:

  • mae'r fam a'r tad yn mynd i'r swyddfa gofrestru ac yn llofnodi'r gofrestr genedigaethau gyda'i gilydd, neu
  • lle nad yw'r tad yn gallu mynd i'r swyddfa gofrestru gyda'r fam - Gall y tad wneud datganiad statudol yn cydnabod ei dadolaeth a rhaid i'r fam gyflwyno hwn i'r cofrestrydd (gellir cael y ffurflen hon gan unrhyw gofrestrydd yng Nghymru neu Loegr), neu
  • lle nad yw'r fam yn gallu mynd i'r swyddfa gofrestru gyda'r tad -gall y fam wneud datganiad statudol yn cydnabod tadolaeth y tad a rhaid i'r tad gyflwyno hwn i'r cofrestrydd (gellir cael y ffurflen hon gan unrhyw gofrestrydd yng Nghymru neu Loegr), neu
  • lle mae'r fam a'r tad wedi gwneud cytundeb cyfrifoldeb rhieni neu os yw'r naill neu'r llall wedi cael gorchymyn llys priodol-
  • dylai'r naill riant neu'r llall gyflwyno'r cytundeb neu'r gorchymyn i'r cofrestrydd

Os na chofnodir manylion y tad yn y gofrestr genedigaethau, efallai y bydd yn bosibl ail-gofrestru'r enedigaeth i gynnwys ei fanylion yn ddiweddarach. Gallwch gael rhagor o wybodaeth ynghylch sut i wneud cais i ail-gofrestru genedigaeth.

Pobl eraill sy'n cael cofrestru genedigaethau

Er bod y rhan fwyaf o enedigaethau yn cael eu cofrestru gan y rhieni, weithiau nid yw'r fam na'r tad yn gallu gwneud hyn. Yn yr amgylchiadau hyn, bydd y cofrestrydd yn trefnu i'r cofrestru gael ei wneud gan ba un bynnag o'r bobl ganlynol sy'n fwyaf abl i wneud hynny:

  • preswylydd y ty neu'r ysbyty lle ganwyd y plentyn
  • person a oedd yn bresennol yn yr enedigaeth
  • person sy'n gyfrifol am y plentyn

Mae'n rhaid darparu prawf adnabod, lle bo hynny'n bosibl, ar ffurf pasbort, tystysgrif geni neu drwydded yrru a phrawf o'ch cyfeiriad ar ffurf bil cyfleustodau, cyfriflen banc neu drwydded yrru.  Mae'n bosibl hefyd y gofynnir ichi ddangos llyfr coch eich baban.

Y plentyn

  • dyddiad a man geni; os mai genedigaeth efeilliaid, tripledi ac yn y blaen yw hon, bydd angen amser geni pob plentyn hefyd
  • rhyw y plentyn
  • yr enw(au) cyntaf a'r cyfenw y'u bwriedir ar gyfer magu'r plentyn

Y tad (lle mae'r wybodaeth hon i'w chofnodi yn y gofrestr)

  • enw(au) cyntaf a chyfenw
  • dyddiad a man geni
  • ei waith ar adeg geni'r plentyn neu, os nad oedd yn gyflogedig yr adeg honno, ei waith diwethaf

Y fam

  • enw(au) cyntaf a chyfenw
  • cyfenw morwynol os yw'r fam yn briod neu os bu hi'n briod
  • dyddiad a man geni
  • ei gwaith ar adeg geni'r plentyn neu, os nad oedd yn gyflogedig yr adeg honno, ei gwaith diwethaf
  • cyfeiriad arferol ar ddyddiad y geni
  • dyddiad priodi, os yn briod â thad y plentyn ar adeg y geni
  • nifer o blant blaenorol gyda'r gwr presennol a chyda unrhyw ŵr blaenorol

Mae'n bwysig iawn bod y wybodaeth a gofnodir yn y gofrestr genedigaethau yn gywir. Os gwneir camgymeriad, er enghraifft wrth sillafu enw neu gyfenw neu yn nisgrifiad gwaith y tad neu'r fam, bydd yn rhaid gwneud cais ffurfiol i gywiro'r cofnod a gall gymryd rai wythnosau i'w gymeradwyo a'i gwblhau. Bydd adegau pan na fydd cywiriad yn cael ei awdurdodi o bosibl neu anodir y dystysgrif yn hytrach na'i chywiro. Dylai'r sawl sy'n cofrestru'r enedigaeth graffu yn ofalus iawn ar y wybodaeth a gofnodir yn y gofrestr cyn llofnodi'r cofnod.

I gael rhagor o wybodaeth ynghylch cywiro manylion cofrestru genedigaeth, cysylltwch ag un o'n swyddfeydd

Ar ôl cofrestru genedigaeth, rhoddir tystysgrif geni fer i chi sy'n dangos yr enw, y rhyw a dyddiad a dosbarth y geni.  Mae'r dystysgrif hon yn rhad ac am ddim a chaiff ei defnyddio i hawlio budd-dal plant.

Gellir prynu copi llawn o'r cofnod (sef copi cyflawn o'r tudalen cofrestru) yn dangos enw'r rhieni, y cyfeiriadau, mannau geni a swyddi, ar adeg y cofrestru. Y ffi yw £4.00 y copi. Mae angen y dystysgrif hon er enghraifft i agor cyfrif banc a chael pasbort.

Gellir prynu rhagor o dystysgrifau ar unrhyw adeg ar ôl cofrestru. Cysylltwch ag un o'n swyddfeydd i gael rhagor o wybodaeth. 

Mae ychwanegiad newydd i'r teulu bob amser yn gyfle gwych i ddathlu, ac mae Seremoni Enwi yn achlysur i groesawu baban, plentyn sy'n cael ei fabwysiadu, neu lys-blentyn i gylch y teulu.  Gallwn weithio gyda chi greu seremoni a fydd yn gyfle arbennig i deulu a ffrindiau ddod at ei gilydd i ddathlu a gwneud adduned i'w gynnal/chynnal ar daith bywyd.

Mae'n addas i bob oed, a gall gynnwys croesawu mwy nag un plentyn.  Efallai y byddwch am gynnwys addewidion ac addenedau gan rieni ac unigolion arwyddocaol eraill, gyda cherddorieath, barddoniaeth a rhoddion.

Nid oes status cyfreithiol i'r seremoniau amgen hyn, ac felly maen gynnym rywfaint o ryddid creadigol a hyblygrwydd wrth eu llunio a'u cyflwyno. 

Os hoffech chi drafod seremoni enwi, cysylltwch a ni.

Main News Thumbnail

Dweud eich dweud

Os ydych wedi defnyddio ein gwasanaeth yn ddiweddar i gofrestru eich baban newydd, cymerwch funud i gwblhau ein harolwg genedigaeth byr. Mae eich barn yn bwysig i ni.

Cwblhewch ein harolwg

Diweddarwyd y dudalen ar: 01/03/2017

ar-lein am dani