Craffu

Diweddarwyd y dudalen ar: 08/02/2018

Mae i’r swyddogaeth graffu rôl allweddol bellach o ran gwella gwasanaethau a ddefnyddir gan pobl a phlant Sir Gaerfyrddin. Hefyd, mae’r swyddogaeth graffu yn ddefnyddiol o ran sicrhau bod polisïau’r Cyngor yn amlygu blaenoriaethau cyfredol, yn hyrwyddo effeithlonrwydd, ac yn annog cydweithio effeithiol â chyrff allanol. Mae gan Cyngor Sir Caerfyrddin 5 Pwyllgor Craffu:

  • Polisi ac Adnoddau
  • Cymunedau
  • Addysg a Phlant
  • Diogelu'r Cyhoedd a'r Amgylchedd
  • Gofal Cymdeithasol ac Iechyd

Fel arfer, bydd y Pwyllgorau yn cwrdd 8 gwaith y flwyddyn, tua bob 6 wythnos, er mwyn ystyried pynciau ac adroddiadau sydd wedi eu cynnwys yn y flaenraglen waith graffu, a ddatblygir ar gychwyn pob blwyddyn y cyngor (h.y. Mai - Ebrill). Ar adegau, caiff cyfarfodydd ychwanegol eu trefnu os bydd angen, neu gall cyfarfodydd arbennig / ar y cyd gael eu cynnal er mwyn trafod materion brys neu drawsbynciol. Mae’r pwyllgorau craffu yn wleidyddol gytbwys ac yn adlewyrchu patrwm gwleidyddol y Cyngor cyfan, i’r graddau y mae hynny’n bosibl. Penodir cadeiryddion ac is-gadeiryddion yn flynyddol gan y Cyngor Sir am gyfnod o flwyddyn (Mai - Ebrill) ar ddechrau blwyddyn y cyngor.

Caiff y rhan fwyaf o benderfyniadau eu cymryd gan y Bwrdd Gweithredol sydd ag aelodaeth o 10 cynghorydd. Mae craffu yn cynnig cyfle i’r 64 cynghorydd arall i ddylanwadu ar y penderfyniadau hynny ac i fod yn ‘ffrind beirniadol’. Hefyd, mae’r swyddogaeth graffu yn ddefnyddiol o ran sicrhau bod polisïau’r Cyngor yn amlygu blaenoriaethau cyfredol, yn hyrwyddo effeithlonrwydd, ac yn annog cydweithio effeithiol â chyrff allanol.

Prif rolau a chyfrifoldebau’r pwyllgorau craffu yw:

  • Archwilio pa mor dda y mae’r Bwrdd Gweithredol a’r Cyngor yn perfformio.
  • Dal y Bwrdd Gweithredol yn atebol a cheisio hyrwyddo proses penderfynu agored a thryloyw.
  • Monitro perfformiad gwasanaethau a swyddogaethau’r Cyngor.
  • Adolygu ac archwilio penderfyniadau’r Bwrdd Gweithredol lle bo hynny’n briodol.
  • Cynorthwyo’r Bwrdd Gweithredol i ddatblygu, monitro, ac adolygu polisïau.
  • Fel rhan allweddol o’r broses ymgynghori, craffu ar strategaeth y gyllideb refeniw a’r rhaglenni buddsoddiadau cyfalaf arfaethedig.
  • Galluogi sefydliadau a phartneriaid allanol i gyfrannu at ystyried materion a all effeithio ar y modd y cyflawnir blaenoriaethau’r Cyngor a’r sir gyfan.

Sut alla i gymryd rhan yn Craffu?

Cynhelir cyfarfodydd y Pwyllgorau Craffu yn gyhoeddus a gall unrhyw aelod o'r cyhoedd fynychu a gwrando ar y ddadl.

Mae Craffu yn rhoi'r cyfle i'r cyhoedd gymryd rhan yng ngweithgareddau'r Cyngor.  Fel aelod o'r cyhoedd, gallwch wneud cais am osod eitem ar yr agenda ac os ydych chi'n byw yn Sir Gaerfyrddin neu'n berchen ar fusnes neu'n cael eich cyflogi yn Sir Gaerfyrddin gallwch ofyn cestiynau yn y cyfarfodydd Craffu.

Mae rhagor o wybodaeth wedi'i chynnwys yn ein Rheolau Gweithdrefn Craffu 10(3) a 10(4) neu cysylltwch a ni am ragor o wybodaeth:-

Yr Uned Gwasanaethau Democrataidd, Adran y Prif Weithredwr, Cyngor Sir Gaerfyrddin, Neuadd y Sir, Caerfyrddin, SA31 1JP.

Ffon: 01267 224028 | E-bost: craffu@sirgar.gov.uk

Polisi ac Adnoddau
Hwn yw’r prif bwyllgor trosfwaol sydd a chyfrifoldeb dros fonitro materion polisi a pherfformiad ar draws yr awdurdod gyfan ynghyd â chraffu ar waith Bwrdd Gwasanaeth Cyhoeddus Sir Gaerfyrddin. Mae hefyd yn monitro pynciau megis Cyllid, Eiddo’r Cyngor, Technoleg Gwybodaeth, Cyfathrebu, Gwasanaethau Cwsmeriaid, Caffael ac Adnoddau Dynol.  


Addysg a Phlant
Mae ffocws y pwyllgor gwasanaeth penodol yma ar Safonau Addysg ac Ysgolion, Addysg Cyfrwng Cymraeg a Moderneiddio Ysgolion. Mae hefyd yn monitro Addysg Gymunedol ar gyfer Oedolion, Gwasanaethau Ieuenctid, Troseddau Ieuenctid, Diogelu ynghyd â Gwasanaethau Plant (gan gynnwys Gwasanaethau Cymdeithasol a Gwasanaethau Cefnogaeth ar gyfer Teuluoedd).  


Cymunedau
Prif flaenoriaethau’r pwyllgor yma yw Tai (y sectorau Cymdeithasol a Phreifat), Adfywio Cymunedol, Datblygu Economaidd, Rhaglenni a ariennir yn Allanol a gan yr Undeb Ewropeaidd,  Llyfrgelloedd, y Celfyddydau a Theatrau, Amgueddfeydd ac Archifau, Cyfleusterau Gwledig, Chwaraeon, Hamdden.


Diogelu’r Cyhoedd a’r Amgylchedd
Mae’r cylch gwaith y Pwyllgor yma yn cynnwys nifer o adrannau ac mae ei brif gyfrifoldebau dros gwasanaethau rheng-flaen gweledol (e.e. priffyrdd, clanhau strydoedd, gwasanaethau gwastraff ac ailgylchu, rheoli canol trefi, cadw a chynal tiroedd, cyfleusterau cyhoeddus, arosfannau bysiau a cynnal a chadw meysydd parcio), Trafnidiaeth, Diogelwch ar y Ffyrdd, Cadwraeth, Rheoli’r Treathlin a Diogelu’r Arfordir, Diogelu’r Cyhoedd (e.e. Llygredd Aer, Safonau Masnach, Rheoli Plâu ac Iechyd Amgylcheddol), Diogelwch Cymunedol a Gorfodi Amgylcheddol (e.e. sbwriel, baeddu gan gŵn). Dyma bwyllgor dynodedig y Cyngor Sir mewn perthynas â materion trosedd ac anrhefn.   


Gofal Cymdeithasol ac Iechyd
Pwyllgor gwasanaeth penodol arall yw hon sydd â chyfrifoldeb dros Gwasanaethau Cymdeithasol ar gyfer Pobl Hŷn ac Oedolion sydd ag Anableddau Dysgu, Cefnogaeth ar gyfer Gofalwyr, Gwasanaethau Iechyd Meddwl, Diogelu Oedolion, Gwasanaethau Dementia ac Anableddau Corfforol.

Fel rhan o’i rôl ymchwilio, fe all Pwyllgor Craffu sefydlu Grŵp Gorchwyl a Gorffen pob blwyddyn, o fewn blwyddyn y cyngor.

Is-grwpiau o’r prif bwyllgorau yw rhain fydd yn ymchwilio pynciau penodol. Wedi iddynt adrodd yn ôl ar eu canfyddiadau a’i argymhellion ac wedi derbyn cymeradwyaeth gweddill y pwyllgor, caiff yr adroddiad ei gyflwyno i’r Bwrdd Gweithredol.       

Nôd y grwpiau gorchwyl a gorffen yw i gyfrannu at ddatblygu polisiau newydd neu i ymgymryd at ddarn o waith ymchwil ac maent wedi bod yn allweddol yn y broses o gryfhau rôl ymchwil / datblygu polisi craffu yn ystod y blynyddoedd diwethaf.

Rhestir yr adolygiadau a gwblhawyd yn ddiweddar isod:

*Nid oes fersiynau Cymraeg o'r adroddiadau yma ar gael. Fodd bynnag, bydd adroddiadau'r dyfodol ar gael trwy gyfrwng y Gymraeg.

Er mwyn cydymffurfio gyda Ysgrif 6.5 o Gyfansoddiad yr Awdurdod, rhaid i pwyllgorau Craffu adrodd yn flynyddol i’r Cyngor llawn ar eu gwaith ac i gynnig argymhellion ar gyfer blaenraglenni gwaith y dyfodol.