Bwrdd Cymdogaeth Balchder Bro a Chadeirydd y Bwrdd

Er mwyn cyflwyno'r rhaglen Balchder Bro yn Llanelli, mae Bwrdd Cymdogaeth yn cael ei sefydlu. Bydd Cadeirydd y Bwrdd Cymdogaeth yn aelod annibynnol o'r gymuned ac yn rhywun sy'n gallu hyrwyddo'r trigolion lleol a meithrin eu syniadau i arwain menter cymunedau yn gyntaf yn effeithiol. Mae'n rhaid bod gan y cadeirydd gysylltiad dwfn â'r ardal ac angerdd am wireddu cyllid sylweddol a fydd o fudd i'r gymuned leol. Bydd yn rhaid i'r Bwrdd Cymdogaeth weithio gyda Chyngor Sir Caerfyrddin i gyflwyno cynllun i Lywodraeth y DU ynglŷn â sut maen nhw'n bwriadu defnyddio'r cyllid, ac mae rôl y Cadeirydd yn allweddol i sicrhau bod hyn wirioneddol yn adlewyrchu anghenion y gymuned.

Bydd y Cadeirydd yn gweithredu fel cynullydd rhagweithiol a dibynadwy sydd â'r canlynol yn wir amdano: 

• Mae ganddo gysylltiadau dwfn â'i gymuned ac mae wedi ymrwymo i wneud y lle yn fan sydd hyd yn oed yn well i fyw ynddo. 
• Mae'n gallu dod â lleisiau gwahanol at ei gilydd o bob rhan o'r gymuned, i lunio gweledigaeth ar y cyd ar gyfer dyfodol y lle.
• Mae ganddo hygrededd lleol a bydd yn cael ei barchu fel arweinydd – hyd yn oed os mai dyma ei rôl arwain gyntaf. 
• Bydd yn sicrhau bod pob llais yn cael ei glywed a bod trafodaethau'r Bwrdd yn gydweithredol.
• Mae'n fedrus o ran dod o hyd i gonsensws, llywio gwrthdaro yn bwyllog ac yn ddiduedd, a byth yn caniatáu i ego amharu ar gynnydd.
• Mae'n dod â grwpiau cymunedol at ei gilydd ac yn blaenoriaethu ymgysylltu â'r gymuned fel rhan ganolog y rhaglen.
• Mae'n glir am ei fylchau gwybodaeth ei hun ac yn ystyried sut mae cyfansoddiad y Bwrdd yn ategu hyn. 
• Mae'n meddwl yn greadigol am atebion i broblemau a ffyrdd o ddenu lleisiau cymunedol. 
• Mae'n gweithredu fel wyneb cyhoeddus ac yn cynrychioli'r Bwrdd yn allanol, ynghyd â dod â ffigurau o wahanol duedd wleidyddol at ei gilydd.

Ni ddylai'r Cadeirydd: 

• Rheoli penderfyniadau neu ddatblygu criwiau; dylai'r Bwrdd gael ystod o leisiau, gan gynnwys rhai sy'n wahanol i leisiau'r Cadeirydd.
• Ceisio gwthio agendâu personol – mae hyn yn ymwneud â'r hyn y mae'r gymuned am ei gael.
• Bod yr unig benderfynwr neu arbenigwr yn yr ystafell.
• Bod yr arweinydd cyflawni o ddydd i ddydd: mae hon yn rôl strategol.
• Yn gynrychiolydd etholedig, fel Aelod Seneddol, Aelod o'r Senedd, Cynghorydd lleol.

Sgiliau a nodweddion Cadeirydd da:

• Teg a chytbwys, gan sicrhau bod pob llais yn cael ei glywed
• Sgiliau da o ran hwyluso sgyrsiau, yn enwedig pan fydd gwahaniaeth barn yn dod i'r amlwg 
• Yn agored i ddysgu, adborth a datblygu, gyda diddordeb mewn mentora a gwella sgiliau eraill 
• Croesawgar, agored ac yn gwrando'n ofalus ar eraill 
• Ddim yn cynhyrfu dan bwysau ac yn rheoli gwrthdaro'n dda 
• Mae ganddo amser i flaenoriaethu'r rôl

• Arwain y gwaith o recriwtio aelodau eraill y Bwrdd Cymdogaeth, gan gysylltu â Chyngor Sir Caerfyrddin a'r AS lleol wrth ddewis aelodau terfynol y Bwrdd. 
• Arwain a chadeirio cyfarfodydd y Bwrdd Cymdogaeth.
• Cefnogi'r gwaith o ddatblygu a monitro'r Cynllun Balchder Bro – sef gweledigaeth 10 mlynedd ar gyfer lle, a fydd yn cynnwys cynllun buddsoddi manwl ar gyfer y cylch buddsoddi cyntaf o 4 blynedd. 
• Gweithio'n greadigol ac yn rhagweithiol gyda thîm yr AS a'r Cyngor i sicrhau ymgysylltu ac ymgynghori ystyrlon â'r cyhoedd, gan sicrhau bod lleisiau ar draws y ddemograffig yn cael eu clywed. 
• Gweithio ar y cyd â phreswylwyr, grwpiau cymunedol, partneriaid, a gwasanaethau lleol, gan sicrhau ymgysylltiad cymunedol helaeth ac ystyrlon wrth ddatblygu'r cynllun Balchder Bro ac ar ôl hynny.
• Hyrwyddo gweledigaeth Balchder Bro ac annog cyfranogiad cymunedol.

Bydd yr ymgeisydd delfrydol yn dangos y meini prawf canlynol:

• Cymhelliant ac ymrwymiad/argaeledd
• Dealltwriaeth o faterion cymunedol lleol
• Profiad o gyfranogi cymunedol, gwirfoddoli, neu weithgarwch yn y gymdogaeth
• Profiad o gadeirio cyfarfodydd neu hwyluso trafodaethau grŵp
• Sgiliau cryf o ran cyfathrebu ac ymwneud ag eraill
• Gallu arwain, ysgogi a meithrin consensws
• Gallu cydweithio â phartneriaid a phreswylwyr

Bydd y rôl fel arfer yn cynnwys mynychu cyfarfodydd y Bwrdd Cymdogaeth, amser paratoi, a gweithgareddau ymgysylltu ychwanegol lle bo angen. Mae disgwyl y bydd ymrwymiad amser o 2 ddiwrnod y mis o leiaf. Mae'n debygol y bydd chwe mis cyntaf y rhaglen yn gofyn am ymrwymiad mwy dwys wrth i'r Bwrdd gael ei sefydlu ac wrth i'r gwaith ymgysylltu â'r gymuned ddechrau. Yng nghyfnodau cynnar y rhaglen, bydd hefyd angen i'r Cadeirydd ymrwymo amser i gysylltu â'r AS lleol a'r CSC i gefnogi'r gwaith o sefydlu'r Bwrdd a datblygu cynllun Balchder Bro lleol.

Bydd Cadeirydd y Bwrdd Cymdogaeth yn cael cymorth parhaus gan y Cyngor fel y Corff Atebol am y cyllid, a hefyd yr AS lleol. Bydd y Cadeirydd yn cael cymorth o ran y broses o recriwtio rhanddeiliaid a thrigolion lleol i'r Byrddau, a thrwy gydol y broses o ddatblygu blaenoriaethau strategol ar gyfer pob ardal. Bydd y Cyngor hefyd yn darparu cymorth ysgrifenyddol a llywodraethu i'r Bwrdd.

Mae hon yn rôl wirfoddol. Fodd bynnag, er mwyn sicrhau bod gan Fyrddau Cymdogaeth yr arweinyddiaeth gywir, ac i agor y swydd i ymgeiswyr na fyddent fel arall yn gallu ymgeisio, gellir darparu taliad sylfaenol bach i dalu am amser y Cadeirydd os oes angen. Bydd treuliau rhesymol i gyflawni rôl y Cadeirydd hefyd yn cael eu talu.

Bydd y Bwrdd yn dod â thrigolion, busnesau lleol, ymgyrchwyr ar lawr gwlad, cynrychiolwyr gweithle, arweinwyr ffydd a chymunedol at ei gilydd, yn ogystal â'r rhai sydd â chysylltiad dwfn â'u hardal. Mae'n rhaid i'r awdurdod lleol a'r AS lleol gymeradwyo'r dewis terfynol o aelodau'r Bwrdd, a fydd yn cynnwys trigolion lleol. Mae'n rhaid i Fyrddau Cymdogaeth hefyd gynnwys yr AS lleol perthnasol ac o leiaf un cynghorydd ward. Dylai'r rhain fod o dan arweiniad y preswylwyr, er mwyn sicrhau eu bod yn gynrychioliadol o'r cymunedau maen nhw'n eu gwasanaethu. Mae'n rhaid i'r Byrddau sicrhau bod mwy o drigolion a phobl sy'n byw neu'n gweithio yn yr ardal ar y Bwrdd nag y mae cynrychiolwyr etholedig. 

Er mwyn annog Byrddau amrywiol a chynhwysol, bydd y cadeirydd am ystyried aelodaeth o'r grwpiau canlynol: 

• Arweinwyr cymunedol, trefnwyr ac ymgyrchwyr, fel elusennau lleol, grwpiau ffydd, grwpiau cymunedol, fforymau cymdogaeth, grwpiau ieuenctid neu glybiau cymdeithasol 
• Busnesau lleol a mentrau cymdeithasol, megis cyflogwyr lleol allweddol, yr Ardal Gwella Busnes neu'r Siambr Fasnach leol, darparwyr tai cymdeithasol cofrestredig neu gwmnïau cydweithredol
• Sefydliadau diwylliannol, celfyddydol, treftadaeth a chwaraeon, fel clybiau chwaraeon lleol neu sefydliadau chwaraeon, grwpiau treftadaeth lleol neu amgueddfeydd a mannau celfyddydol lleol
• Asiantaethau cyhoeddus a sefydliadau angori, megis ysgolion lleol, sefydliadau addysg uwch ac addysg bellach, darparwyr gofal iechyd lleol, neu gynrychiolwyr perthnasol o awdurdodau lleol

Sylwer: Nid yw'r rhestr hon yn gynhwysfawr, a bydd aelodaeth yn dibynnu ar y cyd-destun lleol.

Cyflwynwch ffurflen Mynegiant o Ddiddordeb a CV erbyn 26 Mai 2026 i balchderbro@sirgar.gov.uk

Lawrlwytho ffurflen Mynegiant o Ddiddordeb