Ansawdd aer

Diweddarwyd y dudalen ar: 29/10/2018

Mae Deddf yr Amgylchedd 1995 yn gosod dyletswydd arnom i adolygu ac i asesu ansawdd yr aer yn ein hardal o bryd i'w gilydd. Mae rhai llygryddion allweddol y dylid eu hystyried, ac fe'u nodir yn y ddeddfwriaeth. Mae gan bob un o'r llygryddion allweddol safon y mae’n rhaid ei bodloni. Pennwyd lefelau ar gyfer y safonau (amcanion) a seiliwyd ar wybodaeth wyddonol gyfredol, gyda'r bwriad o ddiogelu iechyd a'r amgylchedd. Mae'r Amcanion Ansawdd Aer i'w gweld yn Rheoliadau Safonau Ansawdd Aer (Cymru) 2010.

Rydym yn cyflwyno adroddiadau rheolaidd i Lywodraeth Cymru ynghylch ansawdd yr aer yn Sir Gaerfyrddin. Mae rhagor o wybodaeth ynghylch adroddiadau ansawdd aer ar gael ar wefan Defra. Mae holl Awdurdodau Lleol Cymru yn diweddaru manylion eu lleoliadau monitro a chanlyniadau eu samplo ar wefan Fforwm Ansawdd Aer Cymru.

Rydym wedi nodi mai'r llygrydd allweddol mwyaf perthnasol i Sir Gaerfyrddin yw Nitrogen Deuocsid (NO2). Prif ffynhonnell allyriadau NO2 yn Sir Gaerfyrddin yw traffig ar y ffyrdd. Rydym wedi datblygu rhwydwaith monitro sy'n dilyn rhai o'n ffyrdd prysuraf a'r strydoedd lle ceir y nifer mwyaf o dagfeydd.

Yn 2011 dynodwyd rhan o Landeilo yn Ardal Rheoli Ansawdd Aer (AQMA). Gwnaed hyn oherwydd na chydymffurfir â'r safonau o ran NO2 yn yr ardal. Er nad yw'r lefelau NO2 yn yr ardal yn ddigon uchel i achosi effeithiau uniongyrchol ar iechyd, mae'r lefelau'n ddigon uchel i greu problemau iechyd hir dymor ar gyfer pobl sydd eisoes yn dioddef o gyflyrau resbiradol, megis asthma, afiechyd pwlmonaidd rhwystrol cronig (COPD) ac ati.

Rydym yn cydweithio'n agos â'n cydweithwyr yn yr asiantaethau allanol er mwyn helpu i ddod o hyd i atebion a'u gweithredu er mwyn gwella ansawdd aer yn yr ardal.

Ym mis Awst 2016 dynodwyd bod rhan benodol o Gaerfyrddin yn Ardal Rheoli Ansawdd Aer (AQMA). Mae hyn o ganlyniad i'r nwyon sy'n cael eu gollwng gan gerbydau'r ffordd. Mae lefelau'r Nitrogen Deuocsid (NO2) ar hyn o bryd yn uwch na'r lefelau cyfreithiol mewn mannau lleol iawn yn yr Ardal Rheoli Ansawdd Aer ac rydym yn gweithio gyda'n partneriaid yn y Cyngor, a thu hwnt i'r Cyngor, i leihau'r lefelau hyn lle y gallwn.

Er nad yw'r lefelau NO2 yn yr ardal yn ddigon uchel i effeithio ar iechyd pobl yn syth, mae'r lefelau'n ddigon uchel i greu problemau iechyd hirdymor i bobl sy'n agored iddynt am gyfnodau digon hir ac sydd eisoes yn dioddef o gyflyrau anadlu megis asthma, afiechyd pwlmonaidd rhwystrol cronig (COPD), ac ati.

Rydym wrthi'n llunio Cynllun Gweithredu a fydd yn nodi mesurau a allai helpu i wella ansawdd yr aer yn yr ardal. Gellir gweld Gorchymyn yr Ardal Rheoli Ansawdd Aer a map o'r ffiniau isod.

Ym mis Awst 2016 dynodwyd bod rhan benodol o Lanelli yn Ardal Rheoli Ansawdd Aer (AQMA). Mae hyn o ganlyniad i'r nwyon sy'n cael eu gollwng gan gerbydau'r ffordd. Mae lefelau'r Nitrogen Deuocsid (NO2) ar hyn o bryd yn uwch na'r lefelau cyfreithiol mewn mannau lleol iawn yn yr Ardal Rheoli Ansawdd Aer ac rydym yn gweithio gyda'n partneriaid yn y Cyngor, a thu hwnt i'r Cyngor, i leihau'r lefelau hyn lle y gallwn.

Er nad yw'r lefelau NO2 yn yr ardal yn ddigon uchel i effeithio ar iechyd pobl yn syth, mae'r lefelau'n ddigon uchel i greu problemau iechyd hirdymor i bobl sy'n agored iddynt am gyfnodau digon hir ac sydd eisoes yn dioddef o gyflyrau anadlu megis asthma, afiechyd pwlmonaidd rhwystrol cronig (COPD), ac ati.

Rydym wrthi'n llunio Cynllun Gweithredu a fydd yn nodi mesurau a allai helpu i wella ansawdd yr aer yn yr ardal. Gellir gweld Gorchymyn yr Ardal Rheoli Ansawdd Aer a map o'r ffiniau isod.